PODRÓŻ APOSTOLSKA
JEGO ŚWIĄTOBLIWOŚCI PAPIEŻA LEONA XIV
DO URUGWAJU, ARGENTYNY I PERU
6-17 listopada 2026 r.
HOMILIA OJCA ŚWIĘTEGO LEONA XIV
Pucallpa, Villa Deportiva Regional Ucayali
Niedziela, 15 listopada 2026 r.
___________________________________
Drodzy Bracia i Siostry!
Z wielką radością sprawuję dziś z wami Eucharystię. Kiedy z wiarą gromadzimy się wokół ołtarza Pana, Jego Słowo wkracza w nasze życie i nadaje mu sens. Dla nas wszystkich jest ono orędziem zbawienia. Tak właśnie dzieje się dzisiaj w tym mieście. Wysłuchana przez nas Ewangelia zawiera przypowieść, która zachęca nas do refleksji nad naszą relacją z Bogiem.
Kiedy Jezus opowiada historię pewnego pana i jego sług, swoim głosem wzywa nas, abyśmy wsłuchali się w nią ze szczególną uwagą, by odkryć prawdziwy sens słów, które do nas kieruje. Co dla Boga oznacza bycie panem? Co znaczy dla człowieka być sługą? Słowa te, które w świecie przywodzą na myśl napięcia związane ze sprawowaniem władzy, w ustach Chrystusa nabierają nowego i zaskakującego znaczenia. Jezus głosi je świadomie, abyśmy zmienili nasz sposób myślenia i postępowania. Tym, którzy na tym świecie są sługami, głosi wolność, tych zaś, którzy uważają się za panów, uczy nawrócenia. Jedyny i prawdziwy Pan wzywa nas do przemiany życia, zapraszając wszystkich do braterstwa i przemieniając relacje oraz społeczeństwo, w którym żyjemy.
Posłuchajmy zatem tego, co Chrystus opowiada w przypowieści. „Dobrze, sługo dobry i wierny!” – mówi jej główny bohater – „wejdź do radości twego pana!” (Mt 25, 21.23). Przede wszystkim pochwała ta ukazuje nam, że być dobrym i wiernym oznacza odpowiadać na dobroć i zaufanie, jakie otrzymujemy od Boga. Praca, której On od nas oczekuje, nie jest oznaką ucisku ani oddalenia, lecz przeciwnie – stanowi gwarancję uczestnictwa we wspólnym dobru i szczęściu. To Pan jako pierwszy okazuje nam dobroć i powierza nam swoje dobra. Znakiem tej dobroci są cenne talenty, o których mówi przypowieść, a które w naszych rękach zmieniają się w zadanie i odpowiedzialność, abyśmy przynosili owoce dobrych uczynków. Dzięki tym talentom życie, będące pierwszym darem Boga, staje się dobre; korzystając z nich, uczymy się postępować sprawiedliwie, poszukiwać prawdy oraz troszczyć się o bliźnich i społeczeństwo. W ten sposób pomnażamy otrzymane dobra, mądrze wykorzystując wszystko, co Pan nam powierzył.
Z drugiej jednak strony przypowieść mówi o „słudze złym i gnuśnym” (Mt 25, 26), i do którego pan zwraca się słowami: „Wiedziałeś, że żnę tam, gdzie nie posiałem, i zbieram tam, gdzie nie rozsypałem” (tamże). Słowa Jezusa wystawiają nas na próbę. Czyżby pan, czyli Bóg, nie był dobry i hojny wobec swoich sług, a więc wobec nas? Oczywiście, że nie! Są jednak tacy, którzy Mu nie ufają, uważając Go za człowieka surowego (por. w. 24), bezlitosnego i wyzyskującego innych. Bóg natomiast mówi do nas: Ufam twoim zdolnościom, w żaden sposób nie ograniczam twojego życia, przeciwnie – miłuję je. Dzielę się z tobą moimi dobrami i powierzam ci je, aby przynosiły owoce, ze względu na radość, którą pragnę dzielić ze wszystkimi. Sługa z przypowieści jest zatem zły, ponieważ uważa, że Bóg jest podobny do panów tego świata. Panowie tego świata natomiast często sami uważają się za bogów. Jezus nie gani więc jedynie lenistwa sługi, lecz przede wszystkim jego niegodziwy sposób myślenia, który każe mu powiedzieć do swego pana: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: żniesz tam, gdzie nie posiałeś, i zbierasz tam, gdzie nie rozsypałeś” (w. 24). Przypowieść wzywa nas zatem, abyśmy przeszli od lęku do ufności pokładanej w Panu, od poczucia bycia Jego niewolnikami, jakie towarzyszy tym, którzy są daleko od Boga, do uczestnictwa w radości, która od Niego pochodzi. Innymi słowy, abyśmy uświadomili sobie, że jesteśmy Jego umiłowanymi dziećmi.
Przypowieść opowiedziana przez Jezusa jest bardzo aktualna, ponieważ skłania nas do postawienia sobie pytania, co czynimy z dobrami, którymi obdarza nas Bóg, przede wszystkim z darami życia i ziemi. Oba te dary są ze sobą ściśle związane, jeden nie może istnieć bez drugiego. Zdrowie naszego życia i zdrowie ziemi, którą zamieszkujemy, są ze sobą nierozerwalnie związane, jedno bez drugiego nie istnieje, dlatego wszystko, co uderza w godność życia, niszczy również piękno ziemi; ludzki zapał i troska o stworzenie idą w parze, dlatego wszelki wyzysk pracowników jest zarazem grabieżczą eksploatacją środowiska naturalnego. Pokój społeczny i równowaga ekologiczna są ze sobą ściśle powiązane, dlatego przemoc wobec ludności jest zarazem przemocą wobec ziemi, a przemoc wobec ziemi jest przemocą wobec ludności.
Drodzy przyjaciele! Słowo Chrystusa przenika tutaj dramat naszej historii. Do głosu moich Poprzedników, Papieża Benedykta XVI i Papieża Franciszka, dołączam swój głos, aby podkreślić bolesny związek istniejący między „niszczeniem środowiska naturalnego w Amazonii i niebezpieczeństwami zagrażającymi ludzkiej godności jej mieszkańców” (Benedykt XVI, Przemówienie do młodzieży, 10 maja 2007, 2; por. Franciszek, Adhort. apost. Querida Amazonia, 12) [1]. Uczyniono dotąd bardzo niewiele, i to w niezwykle powolnym tempie, podczas gdy coraz szybciej rozwijano środki służące eksploatacji i zanieczyszczaniu świata stworzonego. W obliczu tego zła nie zakopujmy w ziemi talentów otrzymanych od Pana, który daje nam siłę, aby naprawiać wyrządzone szkody i leczyć cierpienia spowodowane nienasyconą żądzą panowania. W tym kontekście wysłuchana przez nas Ewangelia staje się orędziem wyzwolenia i nadziei dla całego ludu. To właśnie my, każdy z nas, powinniśmy odpowiedzieć Panu słowami: „Dziękujemy Ci za talenty, które nam dajesz! Pragniemy wykorzystywać je dla dobra wszystkich”. Do każdego z nas należy również powiedzenie bliźniemu: „Jesteś dla mnie bratem, siostrą. Rozwijajmy wspólnie talenty, które przynoszą owoce dobrego życia dla tego miasta, dla naszego kraju i dla przyszłości, którą pragniemy budować jako czas sprawiedliwości i pokoju”.
Pragnienie to wyraża się w geście, który wykonujemy podczas Mszy św., przynosząc do ołtarza owoce ziemi i pracy rąk ludzkich. Stół, który Pan dla nas przygotowuje, włącza nas w wymianę darów, które składamy Bogu, aby następnie dzielić się nimi ze światem. W świetle Ewangelii zachęcam was zatem do pomnażania talentów, które Pan nam powierza, poprzez pielęgnowanie trzech konkretnych rzeczywistości.
Przede wszystkim wspólnie pielęgnujcie wiarę. Bądźcie ludem, który celebruje zbawienie Boże i leczy rany ludzkości. W ten bowiem sposób Kościół posługuje się ludzkimi słowami, aby wyrażać prawdę o Bogu, i głosi Słowo Boże celem ukazywania prawdy o człowieku. Idąc za przykładem Chrystusa, Słowa, które stało się ciałem, patrzcie na codzienną rzeczywistość z mądrością płynącą z Ewangelii, otwierając przed wszystkimi perspektywę przyszłości opartej na sprawiedliwości. Misja ta rozpoczyna się od modlitwy i czerpie siłę z sakramentów; jako dzieło całego Kościoła urzeczywistnia się w rodzinach i parafiach, na ulicach i w szkołach, w szpitalach i więzieniach. Starajcie się wszędzie pomnażać talenty otrzymane od Pana, budując komunię ze wszystkimi mężczyznami i kobietami dobrej woli.
Po drugie, zachęcam was, abyście pielęgnowali nasze wspaniałe człowieczeństwo. To zobowiązanie dotyczy przede wszystkim ludzi młodych, którzy są nadzieją narodu peruwiańskiego. Obejmuje ono troskę o najmłodszych i opiekę nad osobami starszymi, a także solidarność z ubogimi i uciśnionymi. Czynić dobro oznacza przeciwstawiać się przemocy za pomocą miłości, a na korupcję odpowiadać uczciwością. Tam, gdzie człowiek odzyskuje zdrowie, ziemia rozkwita, a kultura miłości łagodzi moralne skażenie, które jest źródłem wszelkich ran zadawanych stworzeniu, naszemu wspólnemu domowi.
Wreszcie, w obliczu wszelkich prób, zawsze pielęgnujcie radość. Chrześcijanin wie, że radość ta nie pochodzi z bogactwa ani z władzy, które niczym narkotyki prowadzą do upadku, zwodzą serce i pozostawiają je pełne niepokoju. Prawdziwa radość rodzi się z wiary, ponieważ jej fundamentem jest łaska Boża, która przynosi owoce w naszym braterskim oddaniu. Przechodząc przez utrapienia i stawiając czoła wyzwaniom, budujmy wspólnie społeczeństwo szczęśliwe, pokojowe i wolne, wpatrując się w Pana Jezusa, który przez swój krzyż przynosi pokój, biorąc na siebie wszystkie nasze trudności. Prośmy Go, naszego Odkupiciela, aby towarzyszył nam w drodze, obdarzając nas światłem nadziei. Niech Jego Matka, Maryja, Niepokalana Panna, zawsze nas umacnia i otacza swoją opieką.
_____________________________________________
[1] BENEDYKT XVI, Jesteście młodym obliczem Kościoła i ludzkości: „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 7-8 (295)/2007, s. 18.
Copyright © Dykasteria ds. Komunikacji - Libreria Editrice Vaticana