Homilia Ojca Świętego

Improwizowane pozdrowienie Ojca Świętego na zewnątrz Katedry przed kolacją z biskupami

_________________________________

Homilia Ojca Świętego

Wasze Eminencje, Wasze Ekscelencje,
Drodzy Członkowie Zespołów Synodalnych,
Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie Jezusie!

Chciałbym, abyśmy w tej chwili modlitwy przemierzyli wspólnie myślą różne regiony tego pięknego kraju. W każdej z jego prowincji nasza wiara zakorzeniła się pośród rozmaitych ludów i kultur, dając początek właściwym im formom życia chrześcijańskiego, nie tracąc przy tym jedności, która rodzi się z Chrystusa. Pomyślmy o północnym zachodzie, o jego prostej wierze i głębokiej pobożności. Udajmy się do regionu Litoral, z jego wielkimi rzekami i polami, w których zasiewa się przyszłość. Przenieśmy się na północny wschód, aby zachwycić się wspaniałymi wodospadami i rozległymi plantacjami ostrokrzewu paragwajskiego, z którego wytwarza się yerba mate, tak charakterystyczną dla obyczajów całego południowego krańca Ameryki. Zbliżmy się do regionu Cuyo, gdzie winnice rozweselają serce człowieka. Przemierzmy pampę i doceńmy mądrość tych, którzy uprawiają ziemię. Wstąpmy na górskie pasma i z wysokości podziwiajmy dary stworzenia. Udajmy się na południe, gdzie chłód i pustynne przestrzenie nie przeszkadzają w serdecznym przyjmowaniu wiary.

W tej różnorodności geograficznej i kulturowej odnajdujemy macierzyńską obecność, która towarzyszy mieszkańcom tego kraju i której lud okazuje swoją miłość podczas procesji i pielgrzymek, wędrując pieszo lub konno szlakami wiary i spełnianych przyrzeczeń, a także w wierszach, modlitwach i pieśniach wznoszonych ku Jej czci. Mówię o Niepokalanej Maryi Pannie, którą ten naród czci pod różnymi wezwaniami: Najświętszej Maryi Panny od Cudu, Matki Bożej z Doliny, Matki Bożej Różańcowej, Matki Bożej z Itatí i Matki Bożej z Luján. Ona, która trwała z Apostołami na modlitwie, również dzisiaj towarzyszy Kościołowi głoszącemu Jej Syna (por. Dz 1, 14). W każdym zakątku tej maryjnej ziemi, od wielkich miast po najmniejsze miejscowości, są bracia i siostry, którzy oczekują na poznanie Dobrej Nowiny Ewangelii. Dlatego szczególnego znaczenia nabiera hasło tej podróży apostolskiej: Witajcie wszyscy. Idźcie i głoście!

Przemierzywszy za pomocą naszej wyobraźni cały kraj i odnowiwszy nasze pragnienie wyruszenia, aby głosić Ewangelię, skierujmy teraz wzrok ku tej Katedrze, w której jesteśmy zgromadzeni. Opatrznościową okolicznością jest to, że możemy celebrować drugie nieszpory święta Rocznicy Poświęcenia Bazyliki św. Jana na Lateranie, „Matki i Głowy wszystkich Kościołów Miasta i świata”, w tej wspaniałej Katedrze Trójcy Przenajświętszej, macierzystej świątyni Buenos Aires, w której spoczywają również doczesne szczątki generała José Francisca de San Martína, Ojca Ojczyzny.

Święto Rocznicy Poświęcenia Bazyliki Laterańskiej zachęca nas do kontemplowania tajemnicy Kościoła, zbudowanego na Chrystusie, kamieniu węgielnym, w którym wszyscy jesteśmy powołani, aby jako żywe kamienie tworzyć duchową świątynię (por. 1 P 2, 4-5). Fakt, że Bazylika Świętego Jana na Lateranie jest Katedrą Biskupa Rzymu, nadaje tej celebracji szczególne znaczenie jako wyrazowi komunii ze Stolicą Piotrową, a więź ta staje się nam szczególnie bliska, gdy sprawujemy tę liturgię w Katedrze, gdzie na stolicy biskupiej zasiadał nasz umiłowany Papież Franciszek, zanim został powołany do pasterzowania Kościołowi powszechnemu. Jest to również wezwanie skierowane do wszystkich wiernych, aby żyli w jedności wiary i miłości oraz uznawali, że przez chrzest każdy otrzymał dary, które powinien oddać na służbę całemu Kościołowi.

Komunia ta, mająca swoje źródło w tajemnicy Trójcy Przenajświętszej, jednoczy biskupów między sobą oraz z Następcą św. Piotra, a objawia się również w każdym Kościele partykularnym, w którym biskup, wraz ze swoim prezbiterium i powierzonymi mu wiernymi, jest powołany do strzeżenia jedności w wierze i miłości (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 23).

W związku z tym chciałbym podkreślić świadectwo wybitnych biskupów argentyńskich, którzy potrafili działać na rzecz jedności i pokoju, takich jak błogosławieni Mamerto Esquiú, Enrique Angelelli i Eduardo Pironio. „Ich życie ukazuje, jak ta sama misja może przybierać różne formy w zależności od czasu i okoliczności, a także kształtować szkołę pasterzy, zrodzoną z naszej historii eklezjalnej. Rzeczywiście, święci nadal kształtują świętych (por. Hbr 13, 7)” ( List do Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, 8 września 2026) [1].

Kościół, założony przez Jezusa Chrystusa, jest w Nim „jakby sakramentem, czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego” (Konst. dogmat. Lumen gentium, 1). Ta jedność, którą otrzymujemy jako dar, zobowiązuje nas również do pojednania. Płaskorzeźba na frontonie tej Katedry, przedstawiająca ponowne spotkanie Józefa z jego ojcem Jakubem i jego braćmi, przypomina nam, że Bóg otwiera drogi prowadzące do życia nawet tam, gdzie ludzie zasiali podziały. Józef, który doznał krzywdy z powodu swoich braci, przebacza im i staje się narzędziem ocalenia tych, którzy wyrządzili mu zło. On sam dostrzega opatrznościowe działanie Boga pośród tych bolesnych wydarzeń: „Wy niegdyś knuliście zło przeciwko mnie, Bóg jednak zamierzył to jako dobro” (Rdz 50, 20). Pojednanie wymaga uznania zadanych ran, wyrzeczenia się urazy i pozwolenia, aby łaska Boża przemieniała relacje między nami. Nasza misja duszpasterska polega na niestrudzonym działaniu na rzecz tego, aby wszyscy ludzie – zarówno ci, którzy są blisko, jak i ci, którzy są daleko – poznali Chrystusa i mogli rozpoznać w sobie nawzajem braci.

Różnorodność tej ziemi objawia się również w jej Kościołach partykularnych, z których każdy ma własne tradycje i formy działalności duszpasterskiej. W każdym z nich „prawdziwie jest obecny i działa jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół Chrystusa” (Dekret Christus Dominus, 11). Różnorodność ta odnajduje swoją jedność w tej samej wierze, w sakramentach i w komunii eklezjalnej. Wszystkie te Kościoły uczestniczą w misji Kościoła, aby radość Ewangelii dotarła do wszystkich. Dlatego strzeżmy komunii, przyjmując z miłością istniejące między nami uprawnione różnice i pielęgnując braterstwo, aby nasza jedność ukazywała miłość Chrystusa i pomagała wielu ludziom Go spotkać.

Drodzy biskupi, jak napisałem wam niedawno, „Pośród wielu odpowiedzialności wypełniających nasze dni zostaliśmy posłani, aby głosić Dobrą Nowinę” ( List do Biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, 8 września 2026) [2]. Niech zatem głoszenie Jezusa Chrystusa pozostaje w centrum całej naszej działalności duszpasterskiej. Nadal troszczmy się o formację osób zaangażowanych w duszpasterstwo, pierwsze głoszenie i katechezę, liturgię oraz dzieła miłości. Musimy pracować zjednoczeni, aby wspierać powołania kapłańskie i zakonne, towarzyszyć rodzinom oraz otaczać troską tych, którzy żyją w ubóstwie, pozostają bez pracy lub nie mają godnego mieszkania. „Miłość Chrystusa przynagla nas!” ( 2 Kor 5, 14).

Macierzyńska troska Kościoła znajduje piękny przykład w Maryi, która podczas wesela w Kanie dostrzegła potrzebę nowożeńców i zwróciła się do Jezusa, aby Mu ją przedstawić, a następnie zaprosiła sługi do posłuszeństwa Jego słowu (por. J 2, 3–5). Ta sama troska powinna przejawiać się w posłudze pasterzy, powołanych do rozeznawania ludzkich spraw w świetle Ewangelii, poprzez słuchanie i poznawanie konkretnych okoliczności życia tych, którzy zostali im powierzeni: osób bezrobotnych, młodych ludzi zmuszonych do emigracji, osób starszych żyjących w opuszczeniu oraz społeczności marginalizowanych; a także tych, którzy mimo zaspokojenia potrzeb materialnych odczuwają głębokie pragnienie Boga, sensu życia i nadziei. Tak wiele twarzy stanowi dla nas wezwanie, abyśmy dzielili radości i cierpienia naszego ludu, odpowiadając bliskością i konkretnymi czynami, których wymaga Ewangelia wobec sytuacji domagających się naszej pomocy.

Drodzy bracia, wspierajcie inicjatywy służące dobru osób powierzonych waszej trosce duszpasterskiej. Cieszcie się wszystkim, co sprzyja pomyślności waszego ludu: uczciwą pracą, troską o najbardziej potrzebujących oraz działalnością instytucji, które odpowiedzialnie służą dobru wspólnemu. Towarzyszcie również tym, którzy zarówno w Kościele, jak i w społeczeństwie obywatelskim działają na rzecz integralnego rozwoju każdej osoby. Oczekując na owo niebieskie Jeruzalem, które kontemplowaliśmy w dzisiejszym krótkim czytaniu, w nadziei na dobra wieczne znajdujemy zachętę do zabiegania o sprawiedliwość i pielęgnowania braterstwa na tej ziemi (por. Konst. duszp. Gaudium et spes, 39).

Chciałbym was zaprosić, abyście wraz z waszymi zespołami synodalnymi nadal wzajemnie się słuchali i wspólnie rozeznawali, jako współuczniowie jedynego Mistrza, czego Duch Święty od was oczekuje, w świetle Słowa Bożego i Magisterium Kościoła, aby służyć współczesnej Argentynie. Niech On was oświeca i umacnia, abyście przekładali na konkretne decyzje poszanowanie godności każdej osoby, zaangażowanie na rzecz powszechnego przeznaczenia dóbr, opcję preferencyjną na rzecz ubogich oraz troskę o stworzenie (por. Enc. Magnifica humanitas, 14).

Papież Franciszek, odwiedzając Sanktuarium Matki Bożej z Aparecidy i wspominając swoje doświadczenia z V Konferencji Ogólnej Episkopatu Ameryki Łacińskiej i Karaibów, powiedział, że osobiście widział, „jak biskupi – którzy rozważali temat spotkania z Chrystusem, bycia Jego uczniami i misjonarzami – doświadczyli tego, że wspierają ich, towarzyszą im i w pewnym sensie inspirują tysiące pielgrzymów, przybywających każdego dnia, aby powierzyć swoje życie Matce Bożej” ( Homilia, Aparecida, 24 lipca 2013) [3]. W związku z tym chciałbym was zachęcić, abyście nadal pracowali w oparciu o nauczanie Dokumentu z Aparecidy, który niczym świetlisty ślad wskazuje nam drogę, abyśmy w obecnych czasach nadal mogli podążać nią razem.

Drodzy bracia, Maryja, Matka Chrystusa i nasza Matka, jest przybytkiem Boga pośród ludzi w najpełniejszym tego słowa znaczeniu, ponieważ w swoim łonie przyjęła odwieczne Słowo, które stało się ciałem. W Niej, będącej obrazem i początkiem Kościoła, który osiągnie swoją pełnię w chwale, już teraz kontemplujemy zapowiedzianą nam radość, kiedy Bóg zamieszka na zawsze ze swoim ludem w niebieskim Jeruzalem (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 68). Od Niej uczymy się bycia uważnymi na wolę Bożą i posłuszeństwa Jego słowu, a także wrażliwości na potrzeby Jej dzieci (por. Św. Paweł VI, Adhort. apost. Marialis cultus, 21). Wraz z Nią pragniemy pewnego dnia zamieszkać w owym świętym mieście, do którego nie wejdzie nic nieczystego (por. Ap 21, 27).

Powierzmy Jej nasze troski i pragnienia, naszą posługę i misję duszpasterską, i prośmy Ją, aby – tak jak uczyniła to podczas wesela w Kanie Galilejskiej – wstawiała się u swego Syna, by udzielił nam tego, czego nam potrzeba, zwłaszcza łaskę nieustannego nawracania się, która oczyści nasze serca i przygotuje nas do udziału w wiecznej radości Jego Królestwa.

Niech się tak stanie!

____________________________________

Improwizowane pozdrowienie Ojca Świętego na zewnątrz Katedry przed kolacją z biskupami

Witajcie! Dobry wieczór!

Cóż za entuzjazm! Cóż za radość! To dlatego, że wszyscy znamy Chrystusa. Brawa dla Jezusa!

Dziękuję, Buenos Aires! Dziękuję za gościnność! Dziękuję, Argentyno!

Niech błogosławieństwo Pana dotrze do serca każdego z was i wszystkich waszych bliskich. Obyśmy żyli zawsze radością płynącą ze świadomości, że Chrystus nas powołuje. Witajcie wszyscy, wszyscy posłani, aby z radością głosić Dobrą Nowinę.

Błogosławieństwo Boga Wszechmogącego, Ojca i Syna, i Ducha Świętego niech zstąpi na was. Amen.

Niech żyje Chrystus!

____________________________________

[1] List Ojca Świętego Leona XIV do biskupów Ameryki Łacińskiej i Karaibów z okazji trzechsetnej rocznicy kanonizacji św. Turybiusza z Mogrovejo, „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 10 (486)/2026, s. 46.

[2] Tamże, s. 48.

[3] FRANCISZEK, W domu Maryi: „ L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, n. 10 (355)/2013, s. 13.